THỜI GIAN THỬ VIỆC TỐI ĐA CỦA NGƯỜI LAO ĐỘNG LÀ BAO LÂU?

Trong quá trình tuyển dụng và sử dụng lao động, thử việc là giai đoạn quan trọng giúp doanh nghiệp đánh giá năng lực ứng viên cũng như giúp người lao động làm quen với môi trường làm việc thực tế. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng nắm rõ quy định pháp luật về thời gian thử việc, mức lương thử việc hay các chế tài xử phạt nếu vi phạm.

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp vẫn áp dụng thời gian thử việc kéo dài vượt quy định hoặc trả lương thử việc thấp hơn mức pháp luật cho phép. Điều này không chỉ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người lao động mà còn khiến doanh nghiệp đối mặt với nguy cơ bị xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật lao động hiện hành.

Vậy thời gian thử việc tối đa của người lao động là bao lâu? Mức lương thử việc tối thiểu được quy định như thế nào? Nếu doanh nghiệp vi phạm sẽ bị xử lý ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp và người lao động hiểu rõ các quy định mới nhất theo Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 12/2022/NĐ-CP.

Thử Việc Là Gì?

Thử việc là khoảng thời gian người sử dụng lao động và người lao động thỏa thuận nhằm đánh giá mức độ phù hợp của công việc trước khi ký kết hợp đồng lao động chính thức.

Trong giai đoạn này, người lao động sẽ trực tiếp thực hiện công việc được giao để doanh nghiệp đánh giá năng lực chuyên môn, kỹ năng, thái độ làm việc cũng như khả năng đáp ứng yêu cầu công việc. Đồng thời, người lao động cũng có cơ hội trải nghiệm môi trường làm việc, chế độ và văn hóa doanh nghiệp trước khi đưa ra quyết định gắn bó lâu dài.

Theo quy định của Bộ luật Lao động 2019, việc thử việc phải được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, thỏa thuận giữa hai bên và tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật liên quan.

Căn Cứ Pháp Lý Về Thời Gian Thử Việc

Quy định về thời gian thử việc hiện nay được căn cứ chủ yếu theo Điều 25 Bộ luật Lao động 2019 và Nghị định 12/2022/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động.

Theo Điều 25 Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc sẽ phụ thuộc vào tính chất, mức độ phức tạp của công việc. Tuy nhiên, doanh nghiệp chỉ được thử việc một lần đối với một công việc và phải đảm bảo không vượt quá thời gian luật định.

Đây là nguyên tắc quan trọng nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động, tránh tình trạng doanh nghiệp kéo dài thời gian thử việc để giảm chi phí nhân sự hoặc né tránh nghĩa vụ ký hợp đồng lao động chính thức.

Thời Gian Thử Việc Tối Đa Theo Quy Định Mới Nhất

Đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020 và Luật Quản lý, sử dụng vốn nhà nước đầu tư vào sản xuất, kinh doanh tại doanh nghiệp năm 2014, thời gian thử việc tối đa được phép áp dụng là 180 ngày. Đây thường là các vị trí quản lý cấp cao có tính chất công việc phức tạp, yêu cầu chuyên môn, khả năng điều hành và năng lực quản trị doanh nghiệp.

Đối với công việc có chức danh nghề nghiệp yêu cầu trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên, thời gian thử việc tối đa là 60 ngày. Đây là nhóm công việc phổ biến trong doanh nghiệp hiện nay như nhân sự, kế toán, marketing, công nghệ thông tin, tài chính hay pháp chế. Những vị trí này thường yêu cầu thời gian đánh giá năng lực chuyên môn và khả năng thích nghi tương đối dài.

Đối với công việc có chức danh nghề nghiệp yêu cầu trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật hoặc nhân viên nghiệp vụ thì thời gian thử việc tối đa là 30 ngày. Đây là nhóm vị trí có yêu cầu kỹ năng chuyên môn ở mức trung bình và thời gian đánh giá thường ngắn hơn.

Riêng đối với các công việc còn lại không yêu cầu trình độ chuyên môn kỹ thuật cao thì thời gian thử việc tối đa chỉ được phép là 06 ngày làm việc. Quy định này nhằm tránh tình trạng kéo dài thời gian thử việc đối với lao động phổ thông hoặc công việc đơn giản.

Doanh Nghiệp Chỉ Được Thử Việc Một Lần

Một trong những quy định rất quan trọng mà doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý là chỉ được thử việc một lần đối với một công việc.

Điều này đồng nghĩa với việc doanh nghiệp không được phép kéo dài thử việc bằng cách ký nhiều thỏa thuận thử việc liên tiếp hoặc yêu cầu người lao động thử việc lại cho cùng một vị trí công việc. Trong thực tế, có không ít doanh nghiệp cố tình kéo dài giai đoạn thử việc để giảm chi phí lương và tránh thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với người lao động. Đây là hành vi vi phạm quy định pháp luật lao động và có thể bị xử phạt hành chính.

Sau khi kết thúc thời gian thử việc, nếu người lao động đạt yêu cầu thì doanh nghiệp phải tiến hành ký kết hợp đồng lao động chính thức theo quy định hiện hành.

Quy Định Về Lương Thử Việc

Ngoài thời gian thử việc thì tiền lương thử việc cũng là vấn đề được nhiều người lao động quan tâm.

Theo quy định hiện hành, mức lương thử việc do hai bên thỏa thuận nhưng phải đảm bảo ít nhất bằng 85% mức lương của công việc đó. Đây là mức tối thiểu bắt buộc mà doanh nghiệp phải tuân thủ.

Ví dụ, nếu mức lương chính thức của vị trí là 10 triệu đồng mỗi tháng thì lương thử việc tối thiểu người lao động được nhận phải là 8,5 triệu đồng mỗi tháng.

Doanh nghiệp không được tự ý áp dụng mức lương thấp hơn quy định dù dưới bất kỳ hình thức nào. Đồng thời, mức lương thử việc cần được ghi nhận rõ ràng trong hợp đồng thử việc hoặc hợp đồng lao động có nội dung thử việc để đảm bảo tính minh bạch và hạn chế tranh chấp phát sinh.

Doanh Nghiệp Trả Lương Thử Việc Thấp Hơn 85% Có Bị Phạt Không?

Theo khoản 2 và khoản 3 Điều 10 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, nếu doanh nghiệp trả lương thử việc thấp hơn 85% mức lương của công việc đó thì có thể bị xử phạt hành chính.

Đối với cá nhân sử dụng lao động, mức phạt tiền có thể từ 2 triệu đồng đến 5 triệu đồng. Đối với tổ chức hoặc doanh nghiệp, mức xử phạt sẽ gấp đôi mức phạt đối với cá nhân, tương ứng từ 4 triệu đồng đến 10 triệu đồng.

Không chỉ dừng lại ở việc xử phạt hành chính, doanh nghiệp còn buộc phải trả đủ phần tiền lương còn thiếu cho người lao động theo đúng quy định pháp luật.

Đây là biện pháp nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động và nâng cao tính minh bạch trong quan hệ lao động.

Một Số Sai Lầm Doanh Nghiệp Thường Gặp Khi Thử Việc

Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp vẫn gặp sai sót trong quá trình áp dụng quy định thử việc.

Một số doanh nghiệp kéo dài thời gian thử việc vượt quá quy định vì muốn có thêm thời gian đánh giá ứng viên. Tuy nhiên, dù với bất kỳ lý do nào thì việc thử việc quá thời gian luật định vẫn bị xem là hành vi vi phạm pháp luật lao động.

Một số nơi không ký hợp đồng thử việc rõ ràng mà chỉ thỏa thuận bằng miệng. Điều này tiềm ẩn nhiều rủi ro tranh chấp liên quan đến lương, thời gian làm việc hoặc quyền lợi của người lao động.

Ngoài ra, có doanh nghiệp trả lương thử việc thấp hơn mức tối thiểu 85% hoặc yêu cầu người lao động thử việc nhiều lần cho cùng một vị trí công việc. Đây đều là các hành vi vi phạm có thể bị thanh tra lao động xử lý.

Người Lao Động Cần Lưu Ý Gì Khi Thử Việc?

Để bảo vệ quyền lợi của mình, người lao động cần chủ động tìm hiểu các quy định liên quan đến thử việc trước khi nhận việc.

Người lao động nên kiểm tra rõ thời gian thử việc có phù hợp với vị trí công việc hay không, đồng thời cần yêu cầu doanh nghiệp có hợp đồng hoặc văn bản thỏa thuận cụ thể về công việc, thời gian và mức lương thử việc.

Bên cạnh đó, người lao động cũng cần theo dõi thời điểm kết thúc thử việc để đảm bảo doanh nghiệp thực hiện ký kết hợp đồng lao động chính thức đúng quy định nếu đạt yêu cầu.

Việc lưu giữ các giấy tờ, email, bảng lương hoặc hợp đồng liên quan trong quá trình thử việc cũng rất cần thiết nhằm bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp lao động.

Vai Trò Của Bộ Phận HR Trong Quản Lý Thử Việc

Trong doanh nghiệp, bộ phận nhân sự đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quy trình thử việc được thực hiện đúng pháp luật.

HR cần theo dõi sát thời gian thử việc của từng nhân sự để tránh vượt quá quy định, đồng thời đảm bảo mức lương thử việc phù hợp với quy định hiện hành.

Ngoài ra, bộ phận nhân sự còn có trách nhiệm xây dựng quy trình đánh giá nhân sự rõ ràng, hỗ trợ quản lý trong việc đưa ra quyết định tuyển dụng chính thức và hạn chế các rủi ro pháp lý cho doanh nghiệp.

Trong bối cảnh hoạt động thanh tra lao động ngày càng được siết chặt, việc quản trị thử việc bài bản không chỉ giúp doanh nghiệp tuân thủ pháp luật mà còn nâng cao hình ảnh chuyên nghiệp trong mắt ứng viên và người lao động.

Kết Luận

Thử việc là giai đoạn cần thiết trong quá trình tuyển dụng, tuy nhiên doanh nghiệp phải thực hiện đúng quy định pháp luật về thời gian và chế độ thử việc.

Theo Bộ luật Lao động 2019, thời gian thử việc tối đa sẽ dao động từ 06 ngày đến 180 ngày tùy thuộc vào tính chất công việc. Đồng thời, mức lương thử việc tối thiểu phải đạt ít nhất 85% mức lương chính thức của công việc đó.

Nếu doanh nghiệp vi phạm các quy định liên quan đến thử việc hoặc trả lương thấp hơn mức cho phép thì có thể bị xử phạt hành chính và buộc truy trả đầy đủ quyền lợi cho người lao động.

Việc hiểu rõ và tuân thủ đúng quy định về thử việc không chỉ giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro pháp lý mà còn góp phần xây dựng môi trường làm việc minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững hơn trong dài hạn.